راهپیمایی اربعین حسینی، فراتر از یک آیین مذهبی، نماد همبستگی ملتهای مسلمان و جلوهای از پیوند عمیق فرهنگی، اعتقادی و انسانی میان ایران و عراق است؛ پیوندی که در سایه محبت سیدالشهدا(ع) هر سال پررنگتر از گذشته به نمایش گذاشته میشود.
در یادداشتی که فرشاد امینیخواه با عنوان «میان عراق و ایران، چیزی فراتر از یک مرز وجود دارد؛ آنها یک قلب واحدند» نگاشته، با اشاره به نقش اربعین در تقویت پیوندهای فرهنگی، اعتقادی و انسانی میان دو ملت ایران و عراق، تأکید شده است که راهپیمایی اربعین جلوهای عینی از شعار «حبالحسین یجمعنا» و نماد وحدت، همدلی و همگرایی جهان اسلام به شمار میرود.
اربعین حسینی هر سال صحنهای را پیش روی جهانیان قرار میدهد که با معیارهای متعارف سیاسی، اجتماعی و حتی فرهنگی قابل سنجش نیست. میلیونها انسان از کشورهای مختلف، بیآنکه دعوتنامهای رسمی در دست داشته باشند، راهی سرزمینی میشوند که مقصد آن تنها یک شهر نیست، بلکه میعادگاه ایمان، محبت و هویت مشترک مسلمانان است.
در این میان، روابط ایران و عراق در ایام اربعین جلوهای متفاوت مییابد؛ روابطی که فراتر از همسایگی جغرافیایی، بر پایه اشتراکات عمیق اعتقادی و فرهنگی استوار است.
مسیر نجف تا کربلا هر سال نشان میدهد که پیوند دو ملت، ریشه در محبت اهلبیت(ع) دارد؛ سرمایهای که گذر زمان نیز از استحکام آن نکاسته است.شعار «حبالحسین یجمعنا» سالهاست بر پیشانی موکبها نقش بسته، اما حقیقت آن را باید در رفتار مردم مشاهده کرد؛ در دستان میزبانان عراقی که بیهیچ چشمداشتی از زائران پذیرایی میکنند، در لبخند کودکی که جرعهای آب تعارف میکند، در پیرمردی که خدمت به زائران را افتخار زندگی خود میداند و در جوانانی که شبانهروز برای آسایش عاشقان سیدالشهدا(ع) تلاش میکنند.
این جلوهها، اربعین را به مدرسهای برای تمرین انسانیت، ایثار و همدلی تبدیل کرده است.عشایر و طوایف عراق نیز سهمی ماندگار در تداوم این فرهنگ دارند. مهماننوازی آنان تنها یک رسم اجتماعی نیست، بلکه جلوهای از باور دینی و ارادت به زائران حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است؛ موضوعی که سبب شده میلیونها زائر ایرانی، عراق را نه سرزمینی بیگانه، بلکه خانهای آشنا بدانند.
در سوی دیگر، مردم ایران نیز با شوقی وصفناشدنی خود را برای این سفر معنوی آماده میکنند و سختی راه را با جان و دل میپذیرند؛ زیرا باور دارند که اربعین، تنها یک سفر زیارتی نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی مکتب عاشورا و تجدید عهد با ارزشهایی چون آزادگی، عدالت، ایثار و کرامت انسانی است.اربعین امسال نیز حالوهوایی متفاوت دارد. خاطره تشییع باشکوه «شهید ایران» همچنان در ذهن مردم زنده است و بسیاری از زائران، گامهای خود را به نیابت از او برمیدارند؛ مردی که نامش با خدمت، اخلاص و مسئولیتپذیری گره خورده و یاد او در دل عاشقان اهلبیت(ع) ماندگار است.
در شرایطی که برخی جریانها در پی ایجاد شکاف میان ملتهای مسلمان هستند، اربعین روایت دیگری از جهان اسلام ارائه میدهد؛ روایتی که در آن همدلی، ایثار، همکاری و احترام متقابل جایگزین اختلاف و بیاعتمادی میشود. شاید به همین دلیل است که این اجتماع عظیم مردمی هر سال بیش از گذشته مورد توجه افکار عمومی جهان قرار میگیرد.
پیام اربعین محدود به چند روز از سال نیست. این اجتماع بزرگ یادآور آن است که هرگاه امت اسلامی بر محور ارزشهای مشترک حرکت کرده، توانسته از دشوارترین آزمونها سربلند عبور کند. این سرمایه اجتماعی میتواند زمینهساز تقویت همگرایی و انسجام بیشتر میان ملتهای مسلمان باشد.
در نهایت، اگرچه میان ایران و عراق مرزی جغرافیایی وجود دارد، اما آنچه در مسیر اربعین دیده میشود، فراتر از خطوط روی نقشه است. این مسیر، راه پیوند دلهایی است که با نام و محبت امام حسین(ع) به یکدیگر گره خوردهاند؛ پیوندی که تا زمانی که عشق به سیدالشهدا(ع) زنده است، هیچ مرزی توان گسستن آن را نخواهد داشت. ایران و عراق در مکتب عاشورا، بیش از آنکه دو همسایه باشند، دو ملت با یک قلب هستند.
